TCK 100 Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış
Bir sabah, İstanbul’un kalabalık sokaklarında yürürken, yanımda koşarak giden bir grup genci gözlemeye başladım. Gençler, birbirlerine espriler yaparak ilerliyorlardı, ancak aralarındaki birkaç kişinin giyimleri, fiziksel halleri ve tavırları birden dikkatimi çekti. İçlerinden biri, sosyal medyada bir grup üzerinden paylaştığı videolarıyla tanınıyor ve özgürlüklerini her fırsatta savunuyor. Diğerlerinden biri ise sokakta sürekli olarak daha muhafazakar bir tarzda, adeta tüm toplumsal normlara uyan bir şekilde yürüyordu. Bir anda kafamda bir soru belirdi: TCK 100 nedir, gerçekten ne anlama gelir ve toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından bizleri nasıl etkiler?
TCK 100 Nedir?
Türk Ceza Kanunu’nun 100. maddesi, cinsel suçlar ve cinsel saldırılarla ilgilidir. Bu madde, cinsel dokunulmazlık suçlarını ve cinsel saldırıyı düzenler. Cinsel suçlar, yalnızca bir kişinin bedenine yönelik bir saldırı değil, aynı zamanda kişinin toplumsal statüsünü ve toplumsal cinsiyet rollerini de etkileyen, bireylerin ruhsal ve fiziksel varlıklarına yönelik bir tehdit oluşturur.
Günümüzde toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair sorular gündeme geldiğinde, TCK 100’ün uygulama şekli, devletin ve hukuk sisteminin kadın, LGBTİ+ bireyler ve diğer marjinalleşmiş gruplara karşı tutumunu da yansıtır. Bu yüzden bu maddenin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açılarından nasıl ele alındığı önemlidir.
TCK 100 ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği
İstanbul’da bir gün metroda yaşadığım bir olayı hatırlıyorum. Yoğun saatlerde, bir adam, kadına rahatsız edici bir şekilde yaklaşarak, ona doğru tuhaf tuhaf bakmaya başlamıştı. Kadın, ne yapacağını bilemeden, diğer yolculardan yardım bekledi. Ancak kimse müdahale etmedi, herkes başını çevirdi ve yoluna devam etti. Burada, sadece bir kadın olarak var olmak, bir suç ya da tehdit olmamalıydı. TCK 100, böyle anlarda devreye girmeli ve sadece fiziksel değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyetle ilişkilendirilen baskıları da göz önünde bulundurmalıdır.
Kadınların, toplumda ve özel alanlarda karşılaştığı bu tür saldırılar, çoğu zaman cezasız kalır. Çünkü toplumsal cinsiyet eşitsizliği, adalet sisteminde de kökleşmiş bir anlayışa dönüşmüştür. TCK 100’ün doğru bir şekilde uygulanması, bu eşitsizliği ortadan kaldırmaya yönelik önemli bir adım olabilir. Ancak pratikte, sistemin kadınları daha savunmasız kılan ve mağduriyetlerini görmezden gelen tutumları sıklıkla görülmektedir.
Çeşitlilik ve Marjinalleşmiş Grupların Etkisi
TCK 100’ün uygulamaları sadece kadınları değil, toplumun marjinalleşmiş gruplarını da doğrudan etkiler. LGBTİ+ bireyler için cinsel saldırıların tanımlanması ve hukuki hakların korunması da büyük bir problem oluşturuyor. Sokakta, iş yerinde, metrolarda ya da sosyal medyada LGBTİ+ bireylerin karşılaştığı şiddet, cinsel saldırı veya tacizler, genellikle göz ardı edilir. “Cinsel kimlik” gibi bir kavram, hâlâ pek çok toplumda tabu olmayı sürdürüyor.
Geçtiğimiz yıl, bir arkadaşımın yaşadığı bir olay, bu konuyu bambaşka bir açıdan görmemi sağladı. LGBTİ+ hakları için çalışan bir dernekte gönüllü olarak çalışan Zeynep, çok yakın bir arkadaşının, yalnızca cinsel kimliği nedeniyle uğradığı cinsel saldırıyı anlatmıştı. Bir kadının erkekleri ve diğer toplum kesimlerini dışlayarak, sadece cinsiyet kimliği sebebiyle tehditlere maruz kalması, aslında ne kadar tehlikeli bir tabloyu işaret ediyordu. TCK 100, sadece kadınları değil, tüm toplumsal çeşitliliği ve cinsel kimlikleri göz önünde bulundurmalıdır.
Sosyal Adalet Perspektifinden TCK 100
TCK 100, toplumsal adaletin sağlanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Ancak sosyal adaletin, hukukun da ötesine geçtiği bir durumu düşünmeliyiz. Cinsel saldırıya uğrayan kişilerin haklarını koruyacak hukuki uygulamalar kadar, mağdurun toplumdaki genel durumunun iyileştirilmesi de gereklidir. Birinin şiddet gördüğü durumda, o kişi sadece hukuki bir çerçevede değil, aynı zamanda toplumsal anlamda da desteklenmeli ve güçlendirilmelidir.
Bunun için, sosyal adaletin temellerinden biri de mağdurun toplumsal statüsüdür. Yani şiddete uğrayan kişilerin, cinsel kimlikleri veya toplumsal rollerine göre farklı değerlendirilmemesi gerekir. Örneğin, sınıfsal farklar, etnik kimlik ya da dini inançlar üzerinden mağdurların suçlu olduğu algısı yayılmamalıdır. TCK 100, bu anlamda yalnızca suçluyu cezalandırmakla kalmamalı, aynı zamanda toplumsal normların değiştirilmesine de katkı sağlamalıdır.
TCK 100 ve Günlük Hayat: Toplumda Adalet Arayışı
Son olarak, sokakta gözlemlediğim bir durumu paylaşmak istiyorum. Bir işyerinde, erkek çalışanlarının, kadın çalışanlarına sürekli olarak işlerini yapmaları için baskı uyguladıklarını duydum. Aynı işyerinde, bir LGBTİ+ bireyinin, farklı bir cinsel kimlik taşıyan kişiyle ilişki yaşaması yüzünden maruz kaldığı dışlanma, hakaret ve zorbalık olayları artmıştı. Bu olaylar TCK 100’ün gücünü ve etkisini sorgulattı. Eğer toplumsal cinsiyet eşitliği ve çeşitlilik üzerine daha fazla düşünülseydi, bu insanlar daha az mağdur olurdu.
Günlük hayatımızda TCK 100, sadece hukuki bir madde olmanın ötesine geçmeli. Cinsel saldırı ve şiddet olayları, sadece bir suç değil, aynı zamanda toplumsal yapının ve normların bir yansımasıdır. Bu madde, toplumsal cinsiyet eşitliği, çeşitlilik ve sosyal adalet adına güçlü bir araç olabilir. Ancak yeterli farkındalık ve duyarlılık ile birlikte uygulanmadığı sürece, yalnızca resmi bir metin olarak kalır.
TCK 100, toplumsal bir mücadeleye dönüştüğünde gerçek anlamını bulur.